F. Horion onder elektronisch toezicht: wat zijn de principes?
Onlangs verscheen in de pers dat de strafuitvoeringsrechtbank te Gent heeft beslist dat seriemoordenaar F. Horion, die in 1980 tot levenslang veroordeeld werd voor moord, de gevangenis mag verlaten met elektronisch toezicht (enkelband) en opgenomen dient te worden in een forensisch zorgcentrum.
Dit stuitte op felle kritiek en publieke verontwaardiging, zowel online als in de media.
Deze aandacht toont aan dat er nog vaak onduidelijkheid bestaat over de werking van de strafuitvoeringsrechtbank, de procedure die zij volgt en de verschillende manieren waarop een vrijheidsstraf kan worden uitgevoerd en opgevolgd.
Daarom lichten we hieronder enkele belangrijke principes toe.
Wat is de strafuitvoeringsrechtbank?
De strafuitvoeringsrechtbank (SURB) houdt toezicht op de uitvoering van gevangenisstraffen en interneringsmaatregelen (KBM). Het is een gespecialiseerde rechtbank die multidisciplinair is samengesteld.
De strafuitvoeringsrechtbank beslist over de toekenning van:
- de voorwaardelijke invrijheidstelling;
- de voorlopige invrijheidstelling met het oog op verwijdering van het grondgebied of met het oog op overlevering;
- de beperkte detentie;
- het elektronisch toezicht.
Er zijn enkele verschillen in de toepassingsvoorwaarden en de procedure naargelang het vrijheidsstraffen van meer of minder dan 3 jaar betreft.
Het dossier dient een sociaal reclasseringsplan te bevatten, waaruit de perspectieven op reclassering van de veroordeelde blijken.
De strafuitvoeringsrechtbank kan slechts een modaliteit toekennen voor zover er in hoofde van de veroordeelde geen tegenaanwijzingen bestaan, waaraan men niet tegemoet kan komen door het opleggen van bijzondere voorwaarden.
Wordt een opgelegde vrijheidsstraf steeds volledig ondergaan?
Niet noodzakelijk.
Initieel beoogde de wetgever in 1867 dat een veroordeelde de vrijheidsstraf die hem door een rechter was opgelegd, volledig zou ondergaan. Hier kwam verandering in, onder meer door de invloed van het positivisme en het nieuw sociaal verweer (dat toeliet in te grijpen op de uitvoering van de gevangenisstraf, wanneer de veroordeelde voldoende blijk van verbetering zou hebben gegeven).
De door een rechter opgelegde vrijheidsstraf kan vroegtijdig beëindigd worden, onder meer door de strafuitvoeringsrechtbank.
Het elektronisch toezicht als strafuitvoeringsmodaliteit
Het elektronisch toezicht is een wijze van uitvoering van de vrijheidsstraf waardoor de veroordeelde het geheel of een gedeelte van zijn vrijheidsstraf buiten de gevangenis ondergaat volgens een bepaald uitvoeringsplan, waarvan de naleving onder meer door elektronische middelen wordt gecontroleerd.
Indien het elektronisch toezicht wordt toegekend:
- bepaalt de strafuitvoeringsrechtbank de algemene en bijzondere voorwaarden die de veroordeelde dient na te leven alsook het programma van concrete invulling van de toegekende modaliteiten.
- wordt het openbaar ministerie (en politiediensten) belast met de controle op de veroordeelde. Ook de justitieassistent en het Vlaams Centrum voor Elektronisch Toezicht (VCET) staan mee in voor de opvolging, indien er bijzondere voorwaarden werden opgelegd.
Is dit ook mogelijk bij tot levenslang veroordeelden?
De discussie over de finaliteit van de sanctie en strafuitvoering speelt al geruime tijd, zowel in binnen en buitenland. Deze zal blijven spelen en is onderhevig aan maatschappelijke evoluties en politieke debatten met een vaak politiek opbod voor (alsmaar) zwaardere sancties en straffen.
Verdere vragen over de strafuitvoering?
België kampt met aanhoudende overbevolking in haar gevangenissen. Het blijft wachten op politieke moed en structurele maatregelen op lange termijn.
Heb je vragen over de strafuitvoering of strafuitvoeringsmodaliteiten? Neem tijdig juridisch advies. Onze specialisten in strafrecht staan klaar om je te begeleiden en jouw rechten te verdedigen.
BRON: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/06/01/freddy-horion-enkelband/