Geen plek in de jeugdhulp? De rechter verplicht de overheid om verantwoordelijkheid te nemen.

"Er is momenteel geen plek."

Het is een zin die we als advocaten vaak te horen krijgen wanneer cliënten aankloppen bij jeugdhulpinstanties. Een recente uitspraak van de rechtbank van Brussel herinnert de Vlaamse overheid aan een fundamenteel punt: tekort aan plaatsen, personeel of budget is geen juridisch excuus om kinderen en jongeren in de kou te laten staan.

De rechter tikt Vlaanderen op de vingers

In deze zaak ging het om een jongen met ernstige emotionele en gedragsproblemen. Zijn ouders zochten jarenlang naar gepaste begeleiding en opvang, maar botsten telkens op wachtlijsten. De situatie thuis escaleerde uiteindelijk dat politie-interventies nodig waren en de jongere zelfs in een gesloten jeugdinstelling terechtkwam.

De rechtbank oordeelde dat de Vlaamse overheid onvoldoende heeft gedaan om tijdig, passende hulp te voorzien en daarmee foutief heeft gehandeld. Volgens de rechter had de overheid sneller en doeltreffender moeten optreden om de structurele problemen in de jeugdhulp aan te pakken.

Deze uitspraak is opvallend omdat een rechtbank expliciet erkent dat er sprake is van structureel falen binnen de jeugdhulp. De uitspraak bevestigt wat hulpverleners, ouders en organisaties al langer signaleren: veel kinderen en jongeren moeten te lang wachten op ondersteuning die zij nodig hebben.

Jeugdhulp is een recht, geen gunst

Het recht op bescherming en hulp voor minderjarigen is verankerd in artikel 22bis van onze Grondwet en in het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind. Dit zijn geen vrijblijvende teksten, maar geven het kind een subjectief recht op hulp.

De uitspraak van de rechtbank van Brussel kan belangrijk zijn voor andere gezinnen die geconfronteerd worden met lange wachttijden of een gebrek aan passende hulp. Het geeft een belangrijk signaal dat de overheid een duidelijke zorgplicht draagt, waarbij:

• hulp niet onredelijk lang mag uitblijven;
• de overheid actief op zoek moet gaan naar gepaste oplossingen;
• gezinnen hun subjectief recht op hulp kunnen afdwingen wanneer noodzakelijke zorg ontbreekt.

Het vonnis betekent jammer genoeg niet dat wachtlijsten meteen zullen verdwijnen, maar maakt het recht op zorg in Vlaanderen wél een stapje concreter.

Via deze link kan je het VRT-artikel lezen: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/04/27/vlaanderen-veroordeeld-voor-jeugdhulp-in-crisis/. 

Hierbij geeft Mr. Stijn Verbist, die de procedure voerde, een heldere uitleg over het vonnis zelf.